prof. Fryderyk Zoll gościł w Klubie w Zielonej Górze,

W zielonogórskim Klubie „Tygodnika Powszechnego” 28 marca 2019 gościliśmy prof. Fryderyka Zolla. Była to lekcja aktywności obywatelskiej. Rozmawialiśmy o demokratycznym państwie prawa, sprawiedliwości i potrzebie aktywności obywatelskiej, która jest niezbędna, jeżeli chcemy mieć wpływ na tworzenie i egzekwowania prawa.

Czytaj dalej

Demokratyczne państwo prawa – utopia czy rzeczywistość?

Wbrew powszechnemu przekonaniu osób niezwiązanych zawodowo z prawem, jego stanowieniem i realizacją, można stwierdzić, że nie istnieje jeden, uniwersalny, idealny model prawny, który wolny byłby od zagrożeń manipulacją i posądzeń o uległość wobec wpływów zewnętrznych. Modele dalsze lub bliższe domniemanemu ideałowi kształtowane były na przestrzeni wieków, a więc zmieniały się w czasie, tworzone były w różnych systemach politycznych, a także w państwach o odmiennych tradycjach prawniczych lub kulturowych. Szczególną pozycję w tych modelach zajmują sędziowie. Lęk przed ich władzą sprawia, że poszczególne modele bądź pozwalają na swobodne działanie sędziów w obrębie prawa – dużą swobodę interpretacyjną, bądź ściśle wiążą ich z literą obowiązujących kodeksów. Czy sędzia ma być „ślepym” egzekutorem prawa (a, co, jeśli prawo jest krzywdzące dla obywateli?), czy działać zgodnie ze skandynawską zasadą, według której „sądy nie mogą czynić niesprawiedliwości”? Czy sądy mają kierować się wyłącznie prawem, czy również narodową racją stanu, czy racją jakiejś wspólnoty? A może rację ma Immanuel Kant, mówiąc, że „jeśli sędzia chce wymierzać sprawiedliwość, powinien to czynić ze swej własnej kieszeni”.

Czytaj dalej