Posted on: 22 czerwca 2010 Posted by: Anna Łukaszewska Comments: 0

Ks. prof. Wacław Hryniewicz oraz Aleksander Gurjanow z „Memoriału” zostali laureatami Medalu św. Jerzego w roku 2010. Uroczystość wręczenia Medali odbędzie się 24 czerwca o godz. 19.00 w krakowskim Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha.

Jak co roku w „Tygodniku Powszechnym” publikujemy sylwetki laureatów. O ks. Hryniewiczu piszą Józef Majewski i Maciej Müller: „Zdecydowałem się pójść drogą nadziei” – mawia ks. prof. Wacław Hryniewicz. Od dawna też uczy nas tej cnoty, a wiarę stara się leczyć z lęków: przed piekłem, przed światem, przed inaczej wierzącymi, przed… własnym Kościołem. I w walce ze smokami, których nie brak w chrześcijaństwie.” Majewski i Muller wymieniają wśród „smoków” z jakimi walczy laureat Medalu Świętego Jerzego m.in. smoka lęku, smoka religijnego dogmatyzmu, smoka religinej nudy, smoka obojętności na zgorszenie podziałami między chrześcijanami.

„Według ks. Hryniewicza wiele trudności w przeżywaniu wiary wynika z pokutującego w teologii i duszpasterstwie obrazu Boga − karzącego, mściwego, niemiłosiernego. Gdzieś zagubiło się przesłanie o Bogu miłosiernym, współczującym, zbawiającym, objawionym w życiu Jezusa. Strach nie jest dobrym wychowawcą. „Groźbą sankcji, groźbą kary – mówi teolog – nie ustrzeżono ludzi przed odchodzeniem od wiary”. I dodaje: „Jezus z jednej strony ostrzega przed zatraceniem, a z drugiej daje też nadzieję: »A ja, gdy zostanę nad ziemię wywyższony, przyciągnę wszystkich do siebie«”. Wszystkich, a nie tylko niektórych. Smok lęku ma jeszcze jedno oblicze: „Nieliczni − pisze teolog − zdobywają się na przezwyciężenie lęku, który zacieśnia przestrzeń twórczej wolności. Pozbawiona wielkiej pasji poszukiwania prawdy wolność karłowacieje, a wraz z nią twórczość i odpowiedzialność. Chrześcijanin ma obowiązek być człowiekiem twórczym i śmiałym. (…) Teologia nie musi być lękliwa. Jeżeli się lękam, to głównie powierzchownej ortodoksyjności, która zabija twórczość w imię literalnej wierności wobec dogmatu i tradycji”.

Natomiast Aleksandra Gurjanowa przedstawia jego przyjaciel, szef Ośrodka „Karta”, Zbigniew Gluza:
„Aleksander Gurjanow zrobił dla Polaków coś wyjątkowego. Od kilkunastu lat dokumentuje represje ZSRR wobec polskich obywateli.”
„W ostatnich latach Sasza (Aleksander Gurjanow) jest główną postacią po stronie rosyjskiej, która występuje wobec oficjalnej Rosji w sprawie zbrodni katyńskiej. Jest głównym animatorem tej sprawy w imieniu „Memoriału”. Myślę, że w ten sposób broni honoru Rosji. Rosyjskie sądy lekceważyły go, rozprawy kończyły się niczym, a on przygotowywał się na następne… Kiedyś go usłyszą?
Skromny, nieprawdopodobnie pracowity, postanowieniem prezydenta Kaczyńskiego z 6 kwietnia br. został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Zasługi RP, za „wybitne zasługi w odkrywaniu i upowszechnianiu prawdy katyńskiej”. A teraz Medal. Za walkę z jakim smokiem? Obojętności rosyjsko-polskiej.”
„(…)Ponieważ Sasza znał biegle polski, zaczął zajmować się też listami Polaków, które przychodziły do „Memoriału”.(…)Oddał się temu – przez kilka lat to było główne zadanie, jakie sobie postawił. Szukał dokumentów potwierdzających pobyt w łagrach czy na zesłaniu, informacji o losie zaginionych, odpisywał na listy z Polski. Na końcu każdego z nich dopisywał, że w imieniu społeczeństwa rosyjskiego przeprasza za krzywdę wyrządzoną nadawcy listu bądź jego rodzinie. Wiem, że dla wielu Polaków był to podwójny wstrząs: dostawali od Saszy dokumentację opowiadającą o losie ich bliskich, a zarazem ktoś z Rosji składał im hołd. To robiło wielkie wrażenie. Ludzie mówili, jak ważne jest dla nich, iż ktoś z Rosji potrafi tak napisać. A Gurjanow i jego grupa – jako Komisja Polska „Memoriału” – odpowiedzieli na tysiące takich próśb.”

LAUREACI MEDALU ŚWIĘTEGO JERZEGO 2010

ALEKSANDER GURJANOW
Jeśli szukać w Rosji człowieka, który byłby symbolem rosyjskich starań o prawdę historyczną i poszukiwań pojednania z Polakami to z pewnością takim człowiekiem będzie Aleksander Gurjanow – koordynator Sekcji Polskiej Stowarzyszenia „Memoriał”. To Gurjanow walczy w Rosji o prawdę o Katyniu, uważając że zbrodnia ta ma szczególną rangę symbolu i rozliczenie się z nią jest warunkiem rozwoju Rosji i jej społeczeństwa. Wierzy też, że starania „Memoriału” doprowadzą do polepszenia relacji polsko-rosyjskich. W swej pracy w sprawie Katynia Gurjanow kieruje się niezmiennie zasadami rzetelności i uczciwości. „Memoriał” jest jedną z najbardziej zasłużonych organizacji społecznych w Rosji. Celem organizacji – na samym początku jej funkcjonowania – było ocalenie pamięci o ofiarach radzieckiego systemu i radzieckiej historii, szczególnie jej ciemnych kartach.
Ważnym aspektem prac Memoriału jest zgłębienie wiedzy nad polskimi ofiarami represji totalitaryzmu radzieckiego (w tym zbrodni katyńskiej). Tą sprawą zajmuje się Komisja Polska Stowarzyszenia Memoriał, której koordynatorem jest Aleksander Gurjanow. Gurjanow wychował się w Polsce, w Warszawie skończył szkołę średnią. Po jej ukończeniu wyjechał do Rosji Radzieckiej, wszystko przepowiadało, że życie zawodowe poświęci naukom ścisłym: w Moskwie, na Wydziale Fizyki Moskiewskiego Uniwersytetu Państwowego studiował fizykę, w 1985 roku obronił pracę doktorską, w latach 1987-1993 zajmował się pracą naukową jako fizyk. W 1993 roku zaczął współpracę z moskiewską placówką badawczo-oświatową „Memoriału”. Za swoje starania o prawdę o Katyniu, został uhonorowany przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Oficerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej.

Ks.prof. Wacław Hryniewicz OMI

Urodzony w 1936 r. w Łomazach koło Białej Podlaskiej. W latach 1968-70 przebywał na stypendiach badawczych za granica: Louvain (Leuven), Paryżu, Londynie, Rzymie. W latach 1975-78 był redaktorem naczelnym „Zeszytów Naukowych KUL”. W latach 1979-1984 zajmował stanowisko konsulatora Sekretariatu ds. Jedności Chrześcijan w Watykanie;w latach 1984-94 był członkiem Komisji Episkopatu ds. Ekumenizmu, a od 1980 do 2005r. był członkiem Międzynarodowej Komisji Mieszanej do Dialogu Teologicznego między Kościołem rzymskokatolickim i Kościołem prawosławnym. W 1988 został członkiem European Society for Ecumenical Research „Societas Oecumenica”, był także członkiem Towarzystwa Naukowego KUL oraz 1992 Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej w Lublinie. Wykładał na uczelniach zagranicznych: w Szwajcarii, Niemczach, Francji, Austrii, Stanach Zjednoczonych, i Belgii.
O swojej pracy jako teologa powiedział w wywiadzie-rzece przeprowadzonym przez dwoje świeckich teologów Elżbietę Adamiak i Józefa Majewskiego: „W swoim życiu szukam teologii bardziej wyrozumiałej, bardziej ludzkiej, bliższej doświadczeniu ludzi. Boję się teologii wpędzającej ludzi w rozpacz, serwującej ludziom beznadzieję, trwogę, lęk przed Bogiem. Boję się teologii lamentującej nad ludzkimi grzechami, osądzającej ludzi i nie mającej dla nich słów pocieszenia. (…) Jeżeli chodzę nad przepaściami wiary, to unoszą mnie nad nimi skrzydła nadziei. Ona mówi: Bóg jest większy niż nasza wiara”.
Konsekwentnie głosi ideę zbawienia wszystkich. W książce „Dramat nadziei zbawienia” napisał, że „miłość i piekło wykluczają się wzajemnie”.
Budzący kontrowersje wśród teologów, nawet upomniany Przez Kongregację Nauki Wiary (co zresztą było wynikiem nieporozumienia), ks. prof. Hryniewicz trafia do szerokich rzesz chrześcijan. Jego książki cieszą się niesłabnącym powodzeniem. Pokazują piękno wiary i niosą nadzieję.

Kapituła Medalu Świętego Jerzego:
Ksiądz Adam Boniecki MIC
Piotr Mucharski
Władysław Stróżewski
Andrzej Zoll
Arcybiskup Józef Życiński

W poprzednich latach w skład Kapituły wchodzili także: ks. Józef Tischner, Jerzy Turowicz, Jan Józef Szczepański, Tadeusz Żychiewicz, Józefa Hennelowa, Tomasz Fiałkowski, Krzysztof Kozłowski, Henryk Woźniakowski, Barbara Skarga. Projektantem Medalu jest krakowski rzeźbiarz Maciej Zychowicz

Medal Św. Jerzego
Medal Świętego Jerzego jest honorową nagrodą „Tygodnika Powszechnego”, przyznawaną od 1993 r. za „zmagania ze złem i uparte budowanie dobra w życiu społecznym”.
„Powierz Panu swą drogę, zaufaj Mu, a On sam będzie działał. On sprawi, że twa sprawiedliwość zabłyśnie jak światło, a prawość Twoja, jak blask południa” – brzmi wypisany na medalu fragment Psalmu 37 w przekładzie Marka Skwarnickiego.

Dotychczas wyróżnienie to otrzymali:

ks. Arkadiusz Nowak (1993)
Janina Ochojska i Jacek Kuroń (1994)
Jerzy Adam Marszałkowicz (1995)
s. Małgorzata Chmielewska i Marek Nowicki (1996)
Zofia Tetelowska i ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski oraz Jerzy Owsiak (1997)
Krystyna Mrugalska i bp Tadeusz Pieronek (1998)
Marek Edelman i abp Alfons Nossol (1999)
Krzysztof Czyżewski i Tadeusz Mazowiecki (2000)
Zbigniew Gluza i ks. Jan Sikorski (2001)
Ewa Woydyłło-Osiatyńska i Leon Kieres (2002)
Václav Havel i Adam Michnik (2003)
Stana Buchowska i Norman Davies (2004)
Barbara Skarga i abp Józef Życiński (2005)
Anna Dymna i Leszek Kołakowski (2006)
Anna Otffinowska i Fundacja „Rodzić po Ludzku” i rabin Michael Schudrich(2007/2008)
Krystyna Starczewska i Leszek Balcerowicz (2009)

comments