Posted on: 11 czerwca 2020 Posted by: Rafał Ryszka Comments: 0

Upadek NRD zaczął się w Lipsku. W 1989 roku modlitwy pokojowe w tutejszym Nikolaikirche były  regularnie organizowane przez grupy domagające się większych swobód obywatelskich, ochrony środowiska i poszanowania praw człowieka. Cotygodniowe spotkania i modlitwy stały się punktem wyjścia „Montagsdemonstrationen” – poniedziałkowych demonstracji w Lipsku i położyły podwaliny pod pokojową rewolucję we wschodnich Niemczech.

Ze względu na restrykcyjne przepisy w NRD dotyczące prawa do zgromadzeń i wyrażania opinii, ruch ten wykorzystywał religijność i pobożność jako chronione miejsce dialogu, azyl komunikacji. Szczególną cechą Modlitw o Pokój w Lipsku nie było zatem ich istnienie jako takie, lecz fakt, że wydarzenie to miało swoją tradycję i silnych, wyrazistych liderów. Ewangeliccy pastorzy i ludzie Kościoła: Günther Johannsen, Christoph Wonneberger, Christian Führer, Rolf-Michael Turek rozpoczęli i kontynuowali inicjatywę zorganizowania na stałe w kościele św. Mikołaja od roku 1982 „Poniedziałkowej Modlitwy o Pokój”.

Na początku młodzi ludzie na własną odpowiedzialność organizowali modlitwy, dopiero później grupy oddolne założone przez środowisko kościelne również wykorzystały te wydarzenia do reprezentowania swoich interesów. W połowie lat 80. doszło do połączenia pracy wspólnoty kościelnej, ludzi chętnych do opuszczenia kraju i członków opozycji, którzy coraz bardziej upolityczniali modlitwy o pokój. Latem i jesienią 1988 r. lipskie Modlitwy Pokoju zdawało się nagle dobiegają końca. Zainicjowane przez państwo spory wewnątrzkościelne pomiędzy przywódcami kościelnymi, poszczególnymi pastorami i grupami społecznymi osiągnęły swój punkt kulminacyjny.

W Lipsku pogłębiało się wewnętrzne niezadowolenie, wzajemne oskarżenia, a też nasilało się społeczne niezadowolenie z ustroju. Demonstracje i marsze protestacyjne były brutalnie rozpraszane przez policję ludową (VP) i Ministerstwo Bezpieczeństwa Państwowego (MfS). Wiele osób zostało ciężko rannych i aresztowanych. Ze względu na te dramatyczne wydarzenia,  wewnętrzną dynamiczną sytuację polityczną w kraju i w Europie, od kwietnia 1989 r. modlitwy pokojowe ponownie zaczęły odbywały się w dawnej formie pod nazwą „Modlitw poniedziałkowych”, przy wsparciu proboszczów mikołajskiej fary.

Upublicznienie sfałszowania wyborów lokalnych z 7 maja 1989 r. zwiększyło liczbę osób uczestniczących w tygodniowych wydarzeniach. Po wakacjach, 4 września 1989 r. na placu przed i obok kościoła doszło do paradoksalnego wydarzenia. Oprócz typowego wyrażania chęci wyjazdu, opuszczenia NRD („dajcie nam wyjechać!”), coraz więcej demonstrantów wyrażało przeciwne zdanie: po raz pierwszy oznajmiali: „Zostajemy tutaj”. Zdjęcia z kamer ARD i ZDF z taką treścią rozeszły się po całym świecie.

Wśród ludności rosła gotowość do otwartego sprzeciwu wobec reżimu partii komunistycznej SED. Lipsk i jego poniedziałkowe modlitwy o pokój stały się szybko centrum protestu w całym kraju Z tygodnia na tydzień coraz więcej ludzi przychodziło przed okoliczny plac – Nikołajkirchhof. 25 września 1989 r. po raz pierwszy na rynku zademonstrowało 5 000 osób. Zaledwie tydzień później, było ich już 20.000. Partia zareagowała typowo jak na dyktaturę: rosnącą przemocą. Kulminacja protestów miała miejsce 9 października 1989 roku. Swój sprzeciw wyraziło w Lipsku co najmniej 70.000 obywateli w czterech kościołach pod hasłami „Bez przemocy” i „My jesteśmy narodem”. Tysiące osób przyjechało specjalnie do Lipska z innych miast NRD. Siły bezpieczeństwa wobec tej masy ludzi musiały się wycofać. Pokojowy przebieg demonstracji jest postrzegany jako zwycięstwo nad władzą państwową.

Za tymi wydarzeniami obok innych aktorów, na czołowym miejscu stoi Friedrich Magirius, lipski pastor i superintendent – odpowiednik katolickiego biskupa. Szczególny świadek reżimu nazistowskiego i komunistycznego. Przyjaciel Polaków. W tym roku obchodzi swoje 90. urodziny.

Friedrich Magirius urodził się 26 czerwca 1930 r. w Dreźnie, dorastał w nieopodal, w Radebeulu. W latach 1948-1950 studiował teologię w Kirchliche Hochschule Berlin-Zehlendorf. W latach 1950-1953 kontynuował studia na Uniwersytecie w Greifswaldzie. Zanim ukończył swój wikariat pracował jako pielęgniarz w Dreźnie-Friedrichstadt. W roku 1956 r. przyjął święcenia kapłańskie, a w 1958 r. objął stanowisko parafialne w Einsiedel. W 1974 roku przeniósł się do Kreuzkirche w Dreźnie, a następnie przejął kierownictwo ważnej ekumenicznej „Aktion Sühnezeichen”. To on był inicjatorem wielu gestów pojednania i szukania powojennego porozumienia z krajami – ofiarami faszystowskich Niemiec.

W 1982 roku przeprowadził się do Lipska. Do czasu przejścia na emeryturę w 1995 r. pracował tam jako pastor w kościele św. Mikołaja oraz jako kurator w dzielnicy kościelnej Lipsk-Wschód. W tej funkcji był zaangażowany w latach 80. w cotygodniowe modlitw o pokój. Działał jako mediator między władzami państwowymi i grupami obywatelskimi.

Ostatecznie, w lipcu 1990 roku został wybrany na przewodniczącego Rady Miejskiej, którą to funkcję sprawował do 1994 roku. Przeszedł na emeryturę w 1995 roku.

W ciągu swojego życia F. Magirius otrzymał wiele różnego rodzaju nagród, w tym honorowe obywatelstwo polskiego miasta Krakowa w 2005 roku oraz medal honoru miasta Lipska.

Dziś Friedrich Magirius zajmuje wiele honorowych urzędów. Szczególnie ważne jest dla niego pielęgnowanie przyjacielskich kontaktów z Polską i Czechami oraz promowanie dialogu chrześcijańsko-żydowskiego. Stale stara się również propagować zrozumienie dla islamu i angażuje się w pomoc młodym ludziom znajdującym się w trudnej sytuacji społecznej oraz wystepuje przeciwko prawicowemu ekstremizmowi. Friedrich Magirius jest żonaty i ma trójkę dzieci.

Lipski Klub „Tygodnika Powszechnego” miał zaszczyt spotkać się w Panem Magiriusem w listopadzie 2017 roku – w rocznicę 500 lecie rozpoczęcia działalności Marcina Lutra i porozmawiać z nim o znaczeniu tego wydarzenia w naszych czasach i dla współczesnego chrześcijaństwa.

Urzekł nas jego optymizm, łagodność w patrzeniu na bliźnich, realne widzenie świata, „normalność“ w obyciu i wielka sympatia dla Polaków, szczególnie dla Krakowa – partnerskiego miasta Lipska. 26 czerwca 2020 r. Friedrich Magirius obchodzi 90 urodziny.

Lieber Herr Magirius, herzlichen Glückwunsch und Gottes reichen Segen zum Geburtstag von Ihren polnischen Freunden!

comments

Leave a Comment