O nowej książce Wojciecha Bonowicza „Sto lat. Książka życzeń”

Najnowsza książka Wojciecha Bonowicza „Sto lat. Książka życzeń” jest fragmentem projektu „Życzenia. Niematerialne dziedzictwo Małopolski zawarte w obyczajach pielęgnujących więzi międzyludzkie – badania, publikacje, edukacja”, którego pomysłodawcą było Muzeum Etnograficzne im. S. Udzieli w Krakowie. Natomiast, natchnieniem do takiej, a nie innej formy książki, w której liczne ilustracje przeplatają się z krótkimi, ale treściwymi tekstami, były, jak pisze jej autor, same zbiory Muzeum. Na poły osobista, na poły oparta na ogólnodostępnych źródłach książka stanowi swego rodzaju sentymentalny zbiór życzeń. Przy czym sentymentalizm w niczym nie ujmuje jej powagi.

Książkę, złożoną ze scen zapamiętanych i wyobrażonych, otwiera „Guzik”, nie magiczny ani nie zatrzaskowy, ale rozdział pod takim tytułem. Opowiada on o zwyczaju łapania za guzik, kiedy widzimy kominiarza. W tym prostym zawierzeniu, że taki gest przyniesie bogactwo widać upływ czasu, bo któż dziś spotyka jeszcze kominiarza? O spotkaniach, o które dziś już trudno, jest też rozdział „Dzieci”, w którym Wojciech Bonowicz przypomina czytelnikowi o tym, jak się „chodziło po kolędzie” i „po śmigusie” na wsi. O wsi i zwyczaju śpiewania przy wielu okazjach przeczytamy z kolei w rozdziale pod tytułem „Młodzi”. Słowom poświęcił autor dwa rozdziały, bo o sile słów przeczytamy zarówno w tym zatytułowanym właśnie „Słowo”, jak i w „Sekrecie”, w którym moc słów widać szczególnie w starych pamiętnikach.

Cała „Książka życzeń” jest swego rodzaju pamiętnikiem, zapisem tęsknot za tym, co minęło, a co zostało zastąpione przez inne, mniej człowiecze, bardziej bezduszne. Jest opowieścią o kartce z życzeniami wypartej przez sms (kupując kartki przed świętami, dbało się o to, żeby się nie powtarzały), o odchodzących do lamusa kolędnikach, o śpiewach weselnych zastąpionych dźwiękami muzyki z odtwarzacza (a śpiew ten zawierał pouczenia i przestrogi), czy choćby o prześmiewczych przekleństwach, które zostały zastąpione nienawistnymi kłótniami (słowo wyleci ptakiem, a wróci wołem). Jest wreszcie zapisem świata minionego, do którego każdy z nas skrywa w sobie tęsknotę.

Ta niepozorna książeczka z ogromnym ładunkiem emocjonalnym jest niczym odkrycie Alicji, że za tą małą dziurką od klucza ciągnie się wielki i piękny świat. W tym przypadku świat wspomnień złożony z sekretów, modlitw i słów, prawdziwy „koncert życzeń”, którego „młodzi” już nie pamiętają.

„Sto lat. Książka życzeń” to także pamiętnik, w którym wiele zagiętych rogów skrywa niespodzianki. Jest też swego rodzaju rozliczeniem z przeszłością, podsumowaniem, co szczególnie widać w rozdziale „Sekret”, który wspomina istnienie pamiętników, ale jest też wyliczanką tych, którzy odeszli.

Wracając do wspomnianych na samym początku ilustracji ze zbiorów Muzeum Etnograficznego w Krakowie (w opracowaniu Anny Bujnowskiej) warto zwrócić uwagę na ich różnorodność. Znajdziemy wśród nich przedwojenne karty okolicznościowe i liczne fotografie przedstawiające sceny z życia – mężczyznę przy radioodbiorniku, kolędnika przebranego za śmierć czy fotografię kominiarza wędrującego po wsiach.

Dziś, kiedy kartki pocztowe z życzeniami i pozdrowieniami możemy najczęściej podziwiać na wystawach i w poświęconych im wydawnictwach, o kolędników rzadko widzimy, a o koncertach życzeń wnukom opowiadają dziadkowie, warto sięgnąć po książkę Wojciecha Bonowicza, która porusza struny wzruszeń, i każe myśleć, że może jednak warto odkurzyć przeszłość?

Opisując życie wierszem. Wojciech Bonowiczem.

Tematem ostatniego spotkania w grudziądzkim Klubie, na którym gościliśmy Pana Wojciecha Bonowicza, było życie w wierszach. A właściwie możemy powiedzieć, że życie w ogóle, ponieważ tak nam się temat „życia” podobał, że wyszliśmy poza ramy poezji. Stało się tak za sprawą naszego gościa, który ukazał nam w prawdziwie poetycki sposób piękno i wartość życia. Przyczyniły się do tego i poezja, i osoba ks. Józefa Tischnera, wspomnienia którego nie mogło zabraknąć podczas spotkania z Panem Bonowiczem.  Posłuchaliśmy wierszy, które w interpretacji autora zabrzmiały najpiękniej i w pełni. Możliwość wspólnego ich omówienia i analizy były prawdziwą gratką dla zgromadzonych. Pod koniec spotkania wszystkie twarze uśmiechały się jeszcze pełniej i szczerzej, niż – co nawet zauważył nasz gość – na jego początku.

Spotkanie z Panem Wojciechem Bonowiczem – poetą uwrażliwiło nas zebranych na poezję, a z felietonistą – pomogło wyciszyć emocje związane z życiem codziennym.

Podczas tego spotkania nie mogło zabraknąć najnowszej książki Pana Wojciecha Bonowicza „Sto lat. Książka życzeń”, którą krótko omówiliśmy. Jej treść wywołała wśród tych, którzy ją przeczytali wiele sentymentów.

Spotkanie to, choć mogłoby wydawać się niełatwe, bo temat był niełatwy i obszerny, dało nam dużo radości i dobrej energii. Teraz, zaopatrzeni w podpisane przez naszego gościa książki, z niecierpliwością wyczekujemy zapowiadanych nowych tytułów.

 

 

Czytaliśmy Tischnera z Wojciechem Bonowiczem

Kolejne czytanie Tischnera w Gliwickim Klubie Tygodnika Powszechnego miało specjalny charakter. Gościł u nas poeta, felietonista, redaktor „Tygodnika Powszechnego” – Wojciech Bonowicz.

Jako, że czytamy bardzo dokładnie, dotarliśmy dopiero do rozdziału Tradycja. Nasz Gość zrobił barwny wstęp o okolicznościach powstania książki, a potem zanurzyliśmy się w rozważania na temat: co aktualnego może współczesny Kościół wyczytać w tradycji? Czy jego nauczanie nie dezaktualizuje się wraz z rozwojem otaczającego nas świata i samoświadomości człowieka? Jak czytać znaki czasu?

Chwilę zatrzymaliśmy się nad kluczowym zdaniem: „Kościół wybiera wspomnienie pod kątem ludzkiej nadziei – nadziei naszego czasu”. Postawiliśmy sobie pytanie, czy poprawnie odczytujemy tę nadzieję. Wielkim znakiem czasu końca XX wieku jest solidarność. Gdzie podziewa się pamięć o solidarności, gdy stajemy wobec biedy uchodźców czy niepełnosprawnych.

Po jakie leki z apteki Tradycji Kościoła powinniśmy się udać, by leczyć choroby dzisiejszego świata?

Z tymi pytaniami wróciliśmy do domów.

 

 

Czytamy Tischnera w Gliwicach z red. Wojciechem Bonowiczem

 

 

 

 

 

 

 

Wszystkich zainteresowanych analizą myśli ks. Józefa Tischnera, zarówno tych, którzy już z nami czytają lub chcą zacząć czytać, jak i tych, którzy chcą posłuchać, co Wojciech Bonowicz ma na ten temat do powiedzenia, zapraszamy w poniedziałek 17 września o godz. 18:00 do Domu Aktywnej Młodzieży w Gliwicach przy ulicy Barlickiego 3, sal nr 15. czytaj więcej…