Ite, missa est

Jest tak tajna, że niektórzy śmią wątpić w jej istnienie…*

Ale nam po wielu próbach i staraniach udało się odtworzyć jej treść: Instrukcja Konferencji Episkopatu Polski KEP 4/98/209 na temat szczególnych obrzędów liturgicznych – potocznie zwana „Missa ritus Poloniae”.

Od tego roku niektóre z praktykowanych sporadycznie obrzędów liturgicznych w polskim Kościele katolickim nabierają formalnie nowego wymiaru. Jak przekonują biskupi „Instrukcja wymiernie wpłynie na godność w sprawowaniu świętych obrzędów wśród katolików w Polsce”. Tym samym dokument potwierdza i porządkuje praktykowany w wielu świątyniach trend nawiązujący do najlepszych wzorców Kościoła katolickiego w swojej bogatej historii. Niektórzy z biskupów nie ukrywają, że wytyczne zostały opublikowana właśnie teraz, kiedy odrzucane i kontestowane są przez pewną grupę nieuświadomionych wiernych praktyki dotąd rzadko stosowane podczas np. mszy świętych. Nie znaczy to, że nigdy nie były one obecne podczas nabożeństw: podwójne homilie, egzorcyzmowanie politycznej opozycji czy wydzielanie kościelnych pierwszych ław według godności sprawowanych urzędów nie jest niczym niestosowanym, a wręcz podyktowane jest dalekowzrocznym „instynktem” kościelnym. Instrukcja przyjęta 13 czerwca podczas zebrania plenarnego KEP w Lublinie ma na celu „nadanie należnej godności i powagi świętym obrzędom sprawowanym na chwałę Bożą i uświęcenie wiernych”. Warto zwrócić uwagę na niektóre konkretne rozwiązania do których zachęca KEP:

1.Mija 50 lat od opublikowania Instrukcji o liturgii świętej „Sacrosanctum Concilium” Soboru Watykańskiego II. Kościół jest wdzięczny Bogu za odnowę życia liturgicznego, którą umożliwiło nauczanie soborowe. Zaznaczono w nim, że homilia, a zwłaszcza jej patriotyczny wymiar związany ze słowami, jest nieodzowną oraz integralną częścią uroczystej liturgii. Już wcześniej Pius XII, co później powtórzył Nasz Rodak Święty Jan Paweł Wielki w swojej encyklice podkreślił, że inne rodzaje oddziaływania religijne: uniesienie patriotyczne, oprawa muzyczna, pochody z pochodniami, tak jak malarstwo czy rzeźbiarstwo, przygotowują godne miejsce świętym obrzędom i spełniają istotną rolę w samym sprawowaniu świętych ceremonii i obrzędów.

7.  (…) Zachodzące przemiany społeczne, polityczne i kulturowe oraz postępująca sekularyzacja życia w Polsce dotykają także liturgii. Przyczyna tego zjawiska tkwi przede wszystkim w fałszywym poczuciu wolności oraz nieznajomości nauki Kościoła. Wierni mają prawo, aby władza kościelna sprawowała kierownictwo nad świętą liturgią, aby liturgia nie była postrzegana jako prywatna własność kogokolwiek, ani samego celebransa, ani wspólnoty, w której sprawuje się sakramenty. W tym kontekście istnieje również potrzeba bardziej wnikliwego spojrzenia na problemy związane z homiletyką w Kościele w Polsce.

8. W związku z tym (…) dozwala się dla dobra wiernych wygłosić drugą homilię, przed końcowym błogosławieństwem. Może ona być stosowana w wyjątkowych okolicznościach (np. obecność mediów, obecność władz państwowych, kontrowersje historyczne czy polityczne uczestników obrzędów liturgicznych) wedle ustalonej hierarchii:

a) w kościele katedralnym homilie może wygłosić: Prezydent RP, konstytucyjnie mianowany Minister RP;

b) w bazylice: przedstawiciel Wojewódzkiego Komitetu Centralnego lub Wojewoda

c) w kościele parafialnym: urzędnik władzy samorządowej lub Przewodnicy partyjnej komórki powiatowej lub gminnej;

d) w kościele filialnym, kaplicy czy kościele klasztornym: dozwala się na wygłoszenie homilii delegatom związków zawodowych i lokalnym działaczom samorządowym;

11.Przed końcowym błogosławieństwem udzielanym przez celebransa – w uprawnionych przypadkach (święto państwowe, udział w obrzędach liturgicznych działaczy opozycji politycznej) należy odprawić stosowne egzorcyzmy i ujawnić przebywających w kościele zdrajców, komunistów (też zakonspirowanych), lewaków, cyklistów oraz wegetarian. (…) w uzasadnionych przypadkach należy doprowadzić do ucieczki zwolenników integracji europejskiej.

13.Niepodporządkowanie się niniejszej Instrukcji grozi celebransowi oraz koncelebransom naganą. Wysokość kary i jej stosowanie mieści się w gestii jurysdykcyjnej lokalnego ordynariusza. Długotrwałe i uporczywe uchylanie się od realizacji niniejszej Instrukcji w myśl kan. 1333 § 1 Kodeksu Prawa Kanonicznego może skutkować zakazem wykonywania wszelkich aktów wynikających z władzy święceń i noszenia stroju duchownego.

Biskupi w ostatnich zdaniach dokumentu podkreślają jeszcze raz potrzebę kształtowania sumień wiernych i wpływanie na społeczne, polityczne czy kulturowe otoczenie. Jak zaznacza w wypowiedzi dla KAI Prymas Polski: „w Kościele mieliśmy już ludzi o różnych poglądach i musimy o tym pamiętać. Nie wszyscy byli zwolennikami dobrych zmian w naszym kraju”. Jeden z biskupów obecnych na Konferencji, komentując wprowadzone przepisy dodaje: „Teraz wszyscy katolicy muszą złączyć się w patriotycznym dziele odbudowy naszej udręczonej Ojczyzny. Jesteśmy razem z naszą katolicką władzą. Dla wielu katolików w Polsce do kolejny dowód na kultywowanie ducha wyjątkowej i tradycyjnej tolerancji oraz otwartości”.

Nowe trendy liturgiczne tak jak i msze patriotyczne znalazły już uznanie wśród wiernych, a szczególnym uznaniem cieszą się u wielu dostojników kościelnych i polskich teologów.

*Powyższy komentarz ma oczywiście charakter ironiczny, a takowa instrukcja nie istnieje.

comments

One comment

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.