Posted on: 23 listopada 2015 Posted by: Konrad Stanowicz Comments: 0

Stanowicz CzajkowskiOstatnie wydarzenia we Wrocławiu każą nam jednoznacznie postawić pytanie o poziom internalizacji kościelnego nauczania, zawartego m.in. w Nostra aetate. O to, co my jako Kościół robimy, by propagować orędzie miłości bliźniego – niezależnie od jego przynależności wyznaniowej czy etnicznej – skoro możliwe stają się publiczne akty wrogości z hasłami „Bóg, Honor, Ojczyzna” i „Wielka Polska Katolicka” na ustach.

„W 50. rocznicę watykańskiego dokumentu Nostra aetate, określającego stosunek Kościoła do religii niechrześcijańskich, zwłaszcza do judaizmu, katolicy i Żydzi dokonują bilansu tego, co działo się w minionym czasie w naszych wzajemnych relacjach. Z pewnością, po obu stronach wzrosła świadomość naszych duchowych więzi. Znalazły one coraz klarowniejszy wyraz w ludzkich postawach, zarówno w osobach papieży jak również w różnych środowiskach kościelnych. Znaczącym momentem było oczyszczenie pamięci poprzez wyznanie win, z prośbą o wybaczenie wszystkich przejawów antysemityzmu, w słowach i czynach, które miały miejsce w przeszłości w łonie Kościoła” – rozpoczyna swój list do Naczelnego Rabina Polski oraz do Przewodniczącego Rady Religijnej Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP szefujący gremium odpowiedzialnego w episkopacie za dialog z judaizmem bp Mieczysław Cisło.

Ważny podkreślenia jest kontekst, w którym wysyłany jest list. Słowa biskupa są bowiem reakcją na incydent sprzed kilku dni, kiedy to na wrocławskim Rynku, podczas organizowanej przez ONR antyuchodźczej manifestacji, spalono kukłę przedstawiającą stereotypowy obraz Żyda. Półwiecze przyjęcia soborowej deklaracji zbiega się w czasie z narastającą islamofobią, uaktywnienem się księdza Jacka Międlara, który z Pismem Świętym w ręku wygłasza pełne nienawiści hasła na kolejnych już wiecach narodowców, oraz tym właśnie skandalicznym aktem, który jako żywo przywoływać może skojarzenia z wydarzeniami lat 30. ubiegłego wieku.

Ostatnie wydarzenia w naszym mieście każą nam jednoznacznie postawić pytanie o poziom internalizacji kościelnego nauczania, zawartego m.in. w Nostra aetate. O to, co my jako Kościół robimy, by propagować orędzie miłości bliźniego – niezależnie od jego przynależności wyznaniowej czy etnicznej – skoro możliwe stają się publiczne akty wrogości z hasłami „Bóg, Honor, Ojczyzna” i „Wielka Polska Katolicka” na ustach.

Zauważa ten problem również bp Cisło, który stwierdza, że to co zdarzyło się we Wrocławiu stanowi impuls do „wielkiej pracy nad kształtowaniem postaw tolerancji wśród młodego pokolenia, aby nie ulegało indoktrynacji ze strony nacjonalistycznych ideologów, wykorzystujących frustracje społeczne” i dodaje: „Istnieje więc potrzeba pracy organicznej w Kościele, przy współpracy ze światłymi umysłami różnych środowisk, żeby nie niszczyć tego, co zostało wypracowane przez szerokie kręgi polskich katolików zaangażowanych w budowanie klimatu braterstwa katolicko-żydowskiego, szacunku dla Żydów i społecznej akceptacji odradzającego się życia wspólnot żydowskich, istniejących na polskiej ziemi od tysiąca lat, tak okrutnie zniszczonych przez totalitaryzm żydowski”.

6 października, na kilka tygodni przed incydentem wrocławskim, polscy biskupi wystosowali list pasterski z okazji 50. rocznicy Nostra aetate. Ważny, pełen wielu istotnych stwierdzeń dokument nie został jednak przedłożony parafiom do publicznego odczytu z ambon. Pozostaje dziś ze smutkiem uznać to za błąd. Katolicy w Polsce potrzebują przypominania ważnych prawd. To także element pracy organicznej, o której wspomina ksiądz biskup. Gdyby treść listu wybrzmiała w każdej parafii, miliony Polaków usłyszałyby zapomniane nieco przesłanie o tym, że „religia Żydów nie jest dla chrześcijan religią zewnętrzną, lecz religią wewnętrzną”, „antyjudaizm i antysemityzm są grzechem przeciwko miłości bliźniego, grzechem niweczącym prawdę o chrześcijańskiej tożsamości”, „na płaszczyźnie dialogu chrześcijan i Żydów konieczny jest sprzeciw wobec ujawniających się niekiedy stereotypów na temat Żydów, a nawet antysemityzmu bez Żydów”, wszak „kultura dialogu rozwija się wtedy, gdy jest pielęgnowana na co dzień”.

„W 50. rocznicę watykańskiego dokumentu Nostra aetate, określającego stosunek Kościoła do religii niechrześcijańskich, zwłaszcza do judaizmu, katolicy i Żydzi dokonują bilansu tego, co działo się w minionym czasie w naszych wzajemnych relacjach”. Róbmy wszystko, żeby obliczem tego bilansu nie był incydent na wrocławskim Rynku, żeby obliczem tego bilansu nie była narastająca w społeczeństwie (tak wyraźnie przecież zdominowanym przez wyznawców katolicyzmu) islamofobia. Dlatego zapraszam serdecznie na jutrzejsze spotkanie organizowane przez Klub „Tygodnika Powszechnego” we Wrocławiu. Bo dziś szczególnie potrzebna jest dyskusja o tym, co dalej.

 

*autor jest koordynatorem Klubu „Tygodnika Powszechnego” we Wrocławiu. Na zdjęciu z uczestnikiem jutrzejszej dyskusji ks. prof. Michałem Czajkowskim podczas spotkania opłatkowego Klubu.

 

Spotkanie „Dialog i co dalej? NOSTRA AETATE 50 LAT PÓŹNIEJ” odbędzie się 24 listopada o godz. 18. w CIŻ Cafe przy Centrum Informacji Żydowskiej (Wrocław, ul. Włodkowica). Zuzanna Radzik będzie rozmawiała z ks. prof. Michałem Czajkowskim oraz Jerzym Kichlerem.

ks. Michał Czajkowski – profesor biblistyki Nowego Testamentu, były współprzewodniczący Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów, członek Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej w latach 2000-2006. Studiował we Wrocławiu, Lublinie, Rzymie i Jerozolimie. Autor wielu publikacji z zakresu teologii biblijnej, przez lata związany z „Więzią” oraz „Tygodnikiem Powszechnym”. Laureat licznych nagród i odznaczeń.

Jerzy Kichler – były przewodniczący Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP oraz Gminy Wyznaniowej Żydowskiej we Wrocławiu. Członek Rady Religijnej ZGWŻ w RP w latach 2006-2010. Studiował w Akademii Religii Żydowskiej w Nowym Jorku. Współpracownik Fundacji Ronalda S. Laudera, prowadzi centrum edukacyjne tej fundacji we Wrocławiu. Współtwórca Dzielnicy Wzajemnego Szacunku we Wrocławiu.

Zuzanna Radzik – teolożka, studiowała na Papieskim Wydziale Teologicznym „Bobolanum” w Warszawie i Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie. Zawodowo i naukowo zajmuje się dialogiem chrześcijańsko-żydowskim i relacjami polsko-żydowskimi. Członkini zarządu fundacji Forum Dialogu. Publicystka „Tygodnika Powszechnego”, na którego stronach pisze również blog „Żydzi i czarownice”. Autorka książki „Kościół kobiet.

 

comments

Leave a Comment