Posted on: 18 października 2018 Posted by: ks. Andrzej Perzyński Comments: 0

Uwagi na marginesie książki ks. Grzegorza Strzelczyka Po co Kościół, Biblioteka Więzi 2018.

Temat „kościoła” domaga się pewnego wyjaśnienia, aby był on widziany nie tyle jako przedmiot wiary, ile raczej jako sposób (metoda) wyrażania się wiary w praktyce, jako miejsce poświadczenia wiary i jej przemiany w kulturę chrześcijańską. Dzięki temu „wierzyć w Kościół” odzyskuje na nowo pierwotne znaczenie: „wierzyć, zaufać wspólnocie kościoła”.

„Wierzę w Ducha Świętego, święty Kościół powszechny, świętych obcowanie…”. Tak głosi trzeci artykuł Credo, czyli „Symbolu Apostolskiego”, znanego jako „krótsze” wyznanie wiary. Ta formuła, która sięga swymi korzeniami „Tradycji apostolskiej” (II-III w.) i która ugruntowała się głównie w Rzymie oraz na Zachodzie, jest najczęściej spotykana w Katechizmie. Charakteryzuje się użyciem słowa „wierzę” bez przyimka „w” (łac. „in”), który natomiast występuje na początku trzech artykułów wiary odnoszących się odpowiednio do Boga Ojca, do Jezusa Chrystusa i do Ducha Świętego.

Tomasz z Akwinu w jednej z pierwszych średniowiecznych syntez teologicznych uzasadniał tę formę gramatyczną Credo, wyjaśniając, że „jeśli używa się zwrotu «wierzyć w Kościół», to jego sens jest następujący: «Wierzę Ducha Świętego, który uświęca Kościół». Podobnie wyraża się Katechizm Kościoła Katolickiego (1992), który stwierdza: „W Symbolu Apostolskim wyznajemy wiarę w święty Kościoł (Credo… Ecclesiam), ale składnia łacińska używa tu innej formy niż w artykule odnoszącym się do wiary w Boga (Credo in Deum), by nie mieszać Boga i Jego dzieł, lecz by wyraźnie przypisać dobroci Bożej wszystkie dary, jakich udzielił swojemu Kościołowi” (KKK 750). W ten sposób Katechizm stosuje się do nauczania Soboru Watykańskiego II, które zasadza Kościół nie na nim samym, lecz na jego Boskim pochodzeniu, szczególnie na jego zależności od Ducha Chrystusa, ponieważ Kościół -zgodnie z wyrażeniem Ojców, przytoczonym przez tenże Katechizm – jest „miejscem, gdzie zakwita Duch” (KKK 749).

Dlatego należałoby stwierdzić, że zwyczajna formuła „wierzyć w Kościół”, aby była poprawnie zrozumiana, zgodnie ze strukturą Credo, powinna być interpretowana jako wierzyć. Istotnie, w Credo Kościół nie jawi się jako jeden z przedmiotów trzech artykułów wiary -skoncentrowanych na Ojcu, Synu i Duchu Świętym – lecz jako sposób, kontekst, środowisko i miejsce, w którym się wierzy, dzięki impulsowi tegoż Ducha. Kościół we właściwym rozumieniu jest nie tyle przedmiotem czy treścią wiary, lecz raczej pewnym wymiarem (sposobem, metodą) wpisanym w wiarę. Zatem zwrot „wierzyć w Kościół” oznacza szczególny, sakramentalny sposób wyznawania wiary chrześcijańskiej, który można by ująć w wyrażeniu „wierzyć w sposób wspólnotowo-kościelny”.

 

comments

Leave a Comment